Thứ Ba, 6 tháng 8, 2013

Cần lưu ý đến bệnh tiểu đường trong thai kỳ

Tiểu đường hay còn gọi là đái tháo đường là căn bệnh rất nguy hiểm liên quan đến việc rối loạn chuyển hóa và rất thường gặp trong giai đoạn mang thai của phụ nữ. Theo một khảo sát của các bác sĩ Việt Nam, dựa trên số liệu tổng hợp từ các BV, tỉ lệ thai phụ mắc tiểu đường có xu hướng tăng dần trong những năm qua, từ 2,1% năm 1997 lên 4% năm 2007 rồi 11% năm 2008; trong khi tại Hà Nội là 5,7% vào năm 2004.

MJN Vietnam - Kiến thức về dinh dưỡng cho mẹ khi sinh

Dược thiện chữa suy nhược cơ thể sau khi sinh

Dễ gặp ở người thừa cân

Theo TS-BS Lê Thị Thu Hà, Phó trưởng Khoa Sản A BV Từ Dũ (TP HCM), trong những năm 2001-2004, các khảo sát tại Việt Nam cho thấy tỉ lệ phát hiện bệnh tiểu đường vào khoảng 3%-4%. Tuy nhiên, đến năm 2012, tỉ lệ này đã tăng lên mức 20% trên số thai phụ khám tại các BV, cơ sở y tế chuyên khoa.

Bệnh tiểu đường trong thai kỳ
Bệnh tiểu đường trong thai kỳ

BS Hà cho rằng có thể định nghĩa đơn giản tiểu đường là một hội chứng liên quan đến rối loạn chuyển hóa chất đường trong cơ thể, dẫn đến tăng đường huyết do không sản xuất insulin (nội tiết do một loại tế bào của đảo tụy tiết ra nhằm giúp gan dự trữ đường dư, giúp đường huyết giảm sau bữa ăn), sản xuất insulin không đủ hoặc giảm tác dụng sinh học của insulin lên tế bào đích.

Tiểu đường được chia làm type 1 (phụ thuộc insulin, xuất hiện ở người trẻ do trong huyết tương không có insulin) và type 2 (không phụ thuộc insulin, xuất hiện ở người trưởng thành và cần tiết chế ăn uống, tập thể dục trong quá trình điều trị). Tiểu đường thai kỳ cũng chia làm hai loại: Trước thai kỳ – tức người đã biết có bệnh trước khi mang thai, đang được theo dõi điều trị và trong thai kỳ – đái tháo đường do thai gây ra.

Thai phụ bị tiểu đường nên khám thường xuyên để theo dõi thai nhi lẫn đường huyết.

Tiểu đường do thai gây ra là tình trạng biến dưỡng đường vốn bình thường trước đây trở nên rối loạn khi mang thai và trở về bình thường sau sinh khoảng 6 tuần. Sự rối loạn biến dưỡng này gây nên bởi ảnh hưởng của các nội tiết thai kỳ như progesteron, estrogen, hPL (human placental lactogen)…

Theo BS Nguyễn Ngọc Thông, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản TP HCM, nhóm người có nguy cơ bị tiểu đường thai kỳ nhiều nhất vẫn là những phụ nữ béo phì và có chế độ dinh dưỡng thiếu hợp lý khi mang thai. “Những người thừa cân được khuyến cáo không nên tăng quá 8 kg khi mang thai. Thậm chí, nếu thừa cân quá nhiều thì không cần tăng cân vẫn được. Tuy nhiên, tuyệt đối không được giảm cân bởi ép cân khi mang thai rất nguy hại” – BS Thông cho biết.

BS Thông khuyến cáo: “Người bị tiểu đường thai kỳ cần được điều trị với sự liên kết của BS sản khoa và BS nội tiết. Nếu chỉ lo cho thai mà không điều trị tiểu đường thì thai kỳ đó sẽ gây ra nhiều nguy hại cho cả mẹ lẫn con. Ngược lại, nếu điều trị tiểu đường mà không thông báo rõ tình trạng mang thai với BS và không theo dõi sát sao, rất có thể thai sẽ bị ảnh hưởng bởi quá trình trị bệnh”.

Theo BS Hà, có rất nhiều nguy cơ đối với thai kỳ của người bị tiểu đường. Ảnh hưởng trên mẹ bao gồm: Nguy cơ tiền sản giật và sản giật tăng gấp 4 lần; nhiễm trùng dễ xảy ra và thường nặng hơn, nhất là viêm, bể thận; thai to dẫn đến sang chấn lúc sinh; tỉ lệ mổ lấy thai cao hơn, đồng nghĩa nguy cơ do phẫu thuật cũng tăng lên; dễ băng huyết sau sinh; tăng nguy cơ rối loạn tuần hoàn và hô hấp vì tỉ lệ thai to và đa ối tăng…

Đứa trẻ cũng đối mặt với nhiều nguy cơ khác, như: Tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh, tiểu đường về sau và thiểu năng tâm – thần kinh; thai to dễ bị sang chấn như gãy xương đòn, trật khớp vai; dễ suy hô hấp do insulin tăng cao làm kháng corticoids, dẫn đến giảm chế tiết surfactans, giảm sự trưởng thành của phổi; dễ bị rối loạn chuyển hóa sau sinh như hạ đường huyết, hạ canxi huyết, tỉ lệ tử vong chu sản tăng 2-5 lần…

Theo BS Thông, hội chứng này còn làm tăng nguy cơ sẩy thai, thậm chí dẫn đến hiện tượng thai chết lưu muộn (trên 32 tuần), ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe và tâm lý của thai phụ.

Tiểu đường thai kỳ có thể bị duy trì sau giai đoạn thai nghén và trở thành tiểu đường type 2 sau này. Do đó, người bị tiểu đường thai kỳ nên có chế độ tiết chế ăn uống và vận động thể lực hợp lý khi mang thai và sau khi sinh.
Có thể phát hiện khi khám thai

Theo BS Nguyễn Ngọc Thông, tiểu đường thai kỳ có thể được phát hiện qua một số xét nghiệm đơn giản khi thai phụ đi khám. Khi được điều trị giúp đường huyết ổn định thì các nguy cơ cho mẹ và bé sẽ giảm rõ rệt. Thai phụ trong nhóm có nguy cơ hoặc đã từng mắc tiểu đường thai kỳ nên tìm đến cơ sở chuyên khoa lớn như ở các BV tuyến tỉnh trở lên, có đầy đủ phương tiện để được theo dõi thai chặt chẽ hơn.

Theo dinhduong.com.vn

Nên cẩn thận với các sản phẩm làm đẹp

Mang thai là điều thiêng liêng với phụ nữ, nhưng các mẹ bầu nên cẩn trọng với các sản phẩm làm đẹp. Một số chất trong các sản phẩm này có thể xâm nhập qua da, ảnh hưởng đến mạch máu và sự phát triển của thai nhi.

MJN Vietnam - Kiến thức về chăm sóc dinh dưỡng bà bầu

Vai trò của DHA đối với phụ nữ có thai và cho con bú

Các loại thuốc trị trứng cá, Retinols và Salicylic Acid

Các sản phẩm như Accutane, Retin A và Tetracycline (Tê-ta-cy-lin) là các toa thuốc trị mụn, trứng cá nên tránh trong thời kỳ mang thai. Loại thuốc này có chứa hàm lượng chất độc cao để có thể chống lại các vi khuẩn gây mụn, trứng cá. Hàm lượng chất độc đó có thể gây ra dị tật bẩm sinh cho trẻ.

Ngoài ra, các sản phẩm có chứa thành phần Retinoid hoặc Axit Salicylic (thường đươc tìm thấy trong kem chống lão hoá) cũng đặt ra nhiều lo ngại cho sức khỏe thai nhi. Để đề phòng hàm lượng vitamin A cao ảnh hưởng tới trẻ, tốt nhất bạn không nên sử dụng các sản phẩm này trong thai kỳ. Nếu bạn có mụn trứng cá trong thai kỳ, hãy kiên nhẫn đợi sau khi sinh mới chữa trị, và nhất thiết phải có sự chỉ định của bác sĩ.

Mẹ bầu nên cẩn trọng với các sản phẩm làm đẹp - Mẹ mang thai - Bà bầu cần biết - Chuẩn bị mang thai - Những điều cần biết khi mang thai - Sức khỏe khi mang thai
Bất cứ sản phẩm nào có mùi

Phthalates là chất hoá học thường được tìm thấy trong các sản phẩm làm đẹp có mùi thơm như sữa dưỡng thể, nước hoa. Chất này có thể gây ra những ảnh hưởng không tốt trong thời kỳ mang thai như gây ra sự xáo trộn trong chu kỳ phát triển của em bé.Nguy hại hơn, chất này đôi khi bị “bỏ sót” trong danh sách thành phần ghi trên nhãn mác. Tốt hơn hết, bạn nên tránh xa tất cả những thứ có hương quá thơm trong thai kỳ.

Hạn chế dùng mỹ phẩm khi mang thai
Hạn chế dùng mỹ phẩm khi mang thai
Làm đẹp da bằng mỹ phẩm khi mang thai phải rất cẩn trọng. (ảnh minh họa)

Kem làm trắng da/ Các sản phẩm làm sáng da

Các sản phẩm làm sáng da có chứa hợp chất hoá học hydroquinone hoặc glutathione, có tác dụng tẩy da. Các hợp chất này tác động đến hoạt động của enzyme tạo ra melanin trong cơ thể bạn, từ đó sẽ cản trở quá trình tự nhiên để có được lớp hạ bì khoẻ mạnh cho bé.

Các thành phần này có thể làm bạn bị dị ứng. Thế nên, bạn không nên sử dụng chúng trong khi mang thai và cho con bú.

Các sản phẩm chăm sóc móng

Nếu bắt buộc phải làm đẹp móng tay, móng chân khi đang mang thai, hãy chắc chắn rằng bạn sơn móng trong một không gian thoáng đãng. Và nếu được, hãy tối giản các bước sơn móng, chọn loại sơn tốt nhất với thành phần hóa học ít nhất. Thực tế, đã có những bằng chứng về tỷ lệ sảy thai cao hơn của các nhân viên làm móng.

Vì thế, điều quan trọng nhất bạn cần làm là giữ đúng nguyên tắc “cẩn tắc vô áy náy”.

Sản phẩm làm rám da

dihydroxyacetone (tức DHA, thành phần chính trong các loại kem làm rám da) không được biết đến nhiều, nên chúng ta chưa thật rõ liệu nó có tác động đến việc lưu thông máu hay không.

Trên thực tế, có một số dấu hiệu cho thấy DHA có thể là lý do khiến DNA bị phá vỡ. Vì thế, tốt nhất bạn nên gạch các sản phẩm làm rám da khỏi danh sách những thứ nên dùng trong thai kỳ, cho đến khi các nhà khoa học đưa ra kết luận chính thức.

Theo meyeucon.org